Heemkring   Stekene                

Stekene  Kemzeke   Koewacht KL-Sinaai  Hellestraat

 

Google
 

                                                                             

www.deuzie.be © Overname uit de tekst zijn toegestaan mits vermelding van Auteur en tijdschrift. Info: <lucdebrant@gmail.com>

 

 

HERDENKING: Anton Van Wilderode

Op 28 juni 2016 had ook nu weer de herdenking plaats van Priester-dichter Anton Van Wilderode.

Na een toespraak aan zijn graf door Willem Persoon, werd in de Kerk van Moerbeke de H. Mis opgedragen door E.H. Joris Polfliet. De kerk was afgeladen vol en waren er te weinig bidprentjes. Hierbij enkele sfeerbeelden.

Foto’s Ivo De Cock.

 

 

Beste familie, goede vrienden van Anton van Wilderode

EEN LIJN VAN LIEFDE

Het is niet zo veel auteurs of kunstenaars gegund om jaarlijks een herdenking

van hun geboortedag of sterfdag te krijgen. Meestal verdwijnen zij na hun

overlijden - en de gepaste eer die dan bewezen wordt - een tijdlang in wat ik zou

noemen: ‘quarantaine’. In de hogere regionen wordt dan de ‘wetenschappelijke

evaluatie’ gemaakt - waarbij vooral de tijd een rol speelt. Er wordt afgewacht of

de auteur of kunstenaar de rol en betekenis die hij bij leven heeft gespeeld, ook

jaren na zijn aards bestaan nog zijn waarde blijft behouden.

Hier gaat dat anders. Eerst en vooral was Anton van Wilderode door zijn

volgehouden en consequente levensstijl een dichter van het volk geworden.

Doorheen al zijn teksten loopt een lijn van liefde. En die lijn van liefde heeft een

veelkleurig licht gekregen. Er is eerst en vooral de liefde voor zijn familie, zijn

ouders en zijn geboortegrond. Vanaf de eerste bundel ‘De Moerbeitoppen

Ruischten’, tot zijn nagelaten gedichten is dat terug te vinden. Er is de liefde

voor de oude culturen. Het Avondland, noemde hij dat. Hoeveel keren reisde hij

niet naar Griekenland, Italië, Spanje… Anton van Wilderode was een bereisd

auteur. Hij hield ervan de sporen van de antieken met eigen ogen te zien. Zo

leerde hij een stuk van het verleden van de mensheid te begrijpen, om hierdoor

ook het heden te doorzien en van commentaar te voorzien.

Als leraar gaf hij de gelegenheid ook het werk van die Antieken beter te

begrijpen, vooral ook door zijn onvolprezen vertalingen.

Anton van Wilderode hield van zijn volk. Misschien nog het meest riskante wat

een dichter kan doen. Meer dan wie ook heeft hij dat ondervonden. Want het

VOLK – met hoofdletters – kan wispelturig zijn. Vaak verbrandt het wat het

gisteren aanbad. Vaak wordt de STEM – met hoofdletters – misbegrepen of

miskend. Vaak gebeurt dit uit eigenbelang, en eigenbelang is altijd tijdelijk. Zo

is al meermaals gebleken. Een zelfgemaakte pedestal heeft zwakke poten, vooral

als je er zelf ook nog wil opklimmen.

Anton van Wilderode had een onmetelijke liefde voor de literatuur. Hij leefde

van de literatuur. Hij ademde literatuur. Hij stond er mee op en ging er mee

slapen. Hij schreef poëzie. Hij ademde poëzie, zoals hij zijn eigen aarde ademde.

Hij WAS en BLIJFT poëzie – mét hoofdletters!

Maar er was méér. Hij wilde dit ook meedelen aan anderen en niet alleen

meedelen: hij wilde voor anderen een wegwijzer zijn door de literatuur en de

poëzie in het bijzonder. Aan hoevelen heeft hij die liefde niet overgedragen, ze

laten ontwaken, ze verder ontwikkelen. Tot er nieuwe geesten bezwangerd

werden om zich op hun beurt door de muzen te laten verleiden.

Dan werd Anton van Wilderode opnieuw Cyriel Coupé, de leraar, de magister.

Ik richt mij nu rechtstreeks tot u, Anton. Over het graf heen, want het is al zo

lang geleden dat wij elkaar nog spraken. Hier in Moerbeke, in uw huis van stilte.

Waar ooit de Moerbeiboom ruiste en uw moeder erwten plukte in het

moestuintje. Waar jij sprak met vader – een van uw mooiste gedichten. Wees

gerust, er staan nog canadabomen in het Waasland. Je huis staat er nog. Er is

zorg voor. Maar er wordt verder voor gezorgd. Hopen wij allemaal.

De gesprekken over collega-schrijvers. Nooit was je negatief. Dan zweeg je

beter. Je kon zwijgen, of het gesprek handig naar een ander onderwerp

versluizen. Een enkele keer was er een wat laconieke opmerking: ze hebben het

horen luiden, maar ze weten de klepel niet hangen...

Er was uw humor. Zo langs de neus weg: vijfhonderd keren een voordracht over

‘Humor in de Letterkunde’, dat is niet om te lachen… zo was je commentaar. Er

zou een boekje over te maken zijn.

Jij hield van humor. Zonder humor kan het leven ondraaglijk zijn. Jouw

opmerkingen waren echter nooit kwetsend. Ik weet dat je je eerwaarde en andere

medemensen kon laten lachen aan tafel in het College. Dat moeten heerlijke

momenten geweest zijn.

 



Ik weet dat jij niet zo hield van al die ‘Hoogwaardigheidbekleders’ – mét

hoofdletters – jij noemde ze ‘hovaardigheidbekleders’ – zonder hoofdletters. Zo

ver ging je liefde dan weer niet. Maar ook zij waren je medemensen, die je soms

tot verplichtingen verplichtten, waaraan jij je liever wilde onttrekken. Vaak ging

je achteraan staan, in een hoekje, al te bescheiden. Dat wel.

Kom maar hier, zei je dan. Hier sta je gerust.

Ik zie je nog in de gebouwen van de Leuvense universiteit, waar je een ere-

doctoraat kreeg. Niet voor je poëzie, wel voor je unieke volledige vertaling van

Vergilius, waar anderen nu nog steeds op kunnen terugvallen.

Ik zie je nog in de Münster, waar je de Koopalprijs kreeg. Op zeker ogenblik zei

je: ik moet me even verwijderen. Ik moet mijn GROTE BAAS – mét

hoofdletters – gaan bedanken dat Hij mij dit heeft aangedaan… en dan zag ik je

knielen in die grote kerk, helemaal alleen, terwijl de anderen al snakten naar een

glas om het te vieren…

Beste familie, goede vrienden van Anton, naast die Lijn van Liefde, is er een

Lijn van Mededogen. Ook dit typeerde Anton van Wilderode. Misschien was het

soms een negatief kantje aan zijn karakter. Hij kon heel moeilijk Neen zeggen.

Maar precies daarom is hij ook een Dichter van het Volk geworden. We kennen

bij benadering niet zijn hoeveelheid gelegenheidswerk. Het moeten heel vele erg

persoonlijk gerichte verzen zijn. Hiermee bracht hij zovele mensen troost, bij

een overlijden. Maar ook blijdschap bij een geboorte of zelfs huwelijken.

De dichter heeft bij leven heel veel lof en waardering gekregen. We hebben daar

een tijd geleden ook een beeld van gekregen bij de herdenking in de Bibliotheek

in Sint-Niklaas. Hij (en wij) mogen eigenlijk niet klagen. Heel regelmatig wordt

zijn naam en faam nog vermeld in de media. De jongste tijd zelfs in lovende

bewoordingen van sommigen die voorheen liever niet met hem geassocieerd

werden.

Onmiddellijk na het overlijden van Anton noemde de veel te vroeg overleden

Herman De Coninck hem reeds een ‘Icoon’ van onze literatuur. Benno Barnard

werd zelfs een bewonderaar van zijn werk. Tom Lanoye en Chris De Stoop

halen nog steeds vlotjes herinneringen op aan hun studieperiode bij hun leraar

Anton van Wilderode. Zie maar hun samenspraak onlangs in de brochure van

Confituur van de Zelfstandige Boekhandelaars, die Chris De Stoop onlangs

lauwerden om zijn boek ‘Dit is mijn hof’.

Zij en andere vroegere leerlingen zijn inmiddels ook al stevige Vijftigers

geworden. Het ‘afzetten tegen de Leermeester’ is al lang ook bij hen verleden

tijd. Coupéken heeft hen de stiel geleerd. Dat beseffen ze goed genoeg. En zij

blijven er de vruchten van plukken. Ieder met een eigen taal in hun eigen

tijdsbeeld.

Anton, ook ik heb veel van je geleerd. Al wilde ook ik niet in jouw stijl mijn

eigen richting vinden. Ik heb niet eens de gelegenheid gehad jou als leraar te

hebben gekend. Maar toch heb je mij doorheen de jaren dat ik je wel heb

gekend, ook heel veel geleerd. Vooral dat een mens geduld moet hebben, vooral

in tijden dat het wat minder gaat in een mens zijn leven. Ook ik heb je

mededogen gekend in donkere dagen. Jij was geen reactionair, geen

fundamentalist, je had respect voor andere meningen. Maar je vroeg wel aan

anderen ook respect te hebben voor jouw mening. En dat respect groeit nog met

de dag, ook op plaatsen waar je het zeker niet had verwacht.

Er zijn hier in Moerbeke en Klein-Sinaai meerdere kringen waar je nalatenschap

levendig wordt gehouden. Er is de Internationale Vriendenkring Anton van

Wilderode, die al zovele jaren doorheen heel Europa actief is geweest en wil

blijven. Er is de Internationale Poëziewedstrijd, waaraan jaarlijks zovele

honderden jonge mensen deelnemen en waaruit soms echte nieuwe talenten

worden ontdekt. Zelfs vanuit Zuid-Afrika.

Anton, mijn laatste groot interview met jou was getiteld: Ik geloof in de

Slingerbeweging! En daarbij verwees je naar de klok die tikte en de slinger die

van rechts naar links blijft zwaaien.

Het wordt tijd dat de slingerbeweging nu definitief in jouw richting gaat. Er

wordt verder gewerkt aan de Canon met de essentiële teksten uit de Nederlandse

Literatuur. Die begint met Sente Servas van Hendrik van Veldeke van circa

1170-1180, en loopt over de eeuwen heen tot de voorlopig laatste en dat is Jef

Geeraerts. Jawel, Bredero is er bij en Vondel en Conscience, en Guido Gezelle,

en Stijn Streuvels, Paul van Ostaijen, Willem Elsschot en Hugo Claus, twee keer

zelfs.

Jouw naam mag hier niet ontbreken. Ik heb dat voor alle zekerheid alvast

ingeleid bij het Vlaams Fonds voor de Letteren. We zullen zien wat er gebeurt.

Er zijn genoeg hedendaagse auteurs en ‘Schriftgeleerden’ – mét hoofdletters –

die jou mee in deze Canon kunnen brengen. Ze hebben nu de klok horen luiden,

laat ze nu ook nog de klepel vinden.

Willem Persoon



Herdenkingsdag 28 juni 2016 – Moerbeke-Waas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           

Soms zenden we een brief met nieuws over de kring of  andere zinvolle activiteiten.

Nieuwsbrief:  Lees hier Oude brieven

Vul je emailadres in
om onze nieuwsbrief te ontvangen!
AanmeldenAfmelden
Powered by YourMailinglistProvider.com

 

Google
 

                                                                             

www.deuzie.be © Overname uit de tekst zijn toegestaan mits vermelding van Auteur en tijdschrift. Info: <lucdebrant@gmail.com>